Jezus en twee werelden

Geliefde gemeente van onze Heer Jezus Christus,

Ook zo genoten van de witte winterwereld?
Alsof alles er net even anders uitziet.
Alsof je een andere wereld instapt. Mooi he?
Een laagje sneeuw op een boom,
alsof belichting tastbaar en fysiek is geworden. Prachtig.

Het is de wereld waarin kinderen spelen,
maar de grote mensen vastlopen.
Vluchten geannuleerd, wissels lopen vast, bussen vertraagd.
Ik vind dat ergens ook wel komisch.
We denken dat we heel wat zijn, we voelen ons soms heel wat.
Maar het weer speelt met ons,
terwijl de kinderen juist spelen met het weer.

1. We leven in twee werelden. [1 ]
En dan bedoel ik niet de sneeuwwereld waar we in stappen,
maar wel hoe je in het leven staat:
Je hebt de grote–mensen wereld, van verantwoordelijkheden.
Maandag tot vrijdag, werken van 8 tot 5,
of onregelmatig, bijvoorbeeld in de zorg.
Het is de wereld van agenda’s en afspraken.
Wanneer is je sport, hebben de kinderen club,
wie is waar wanneer, en wat eten we vandaag?
De wereld van alle ballen hoog houden,
zorgen dat het op rolletje loopt.

En die andere wereld, van geloof. Waar je iets van God merkt.
Worden als een kind, verwondering, verwachting, vertrouwen.
Het is de wereld waar je instapt, als je naar de kerk gaat.
Als je ruimte maakt voor stille tijd. – Twee werelden:
Die van God op zondag, en die andere, die maandag weer begint.

Je ziet de twee werelden ook terugkomen in Lukas.
Het is de wereld van timmerman Jozef,
die zijn familie op reis meeneemt.
Die navigeert, de route bepaalt.
Van moeder Maria, die kijkt of alle tassen mee zijn,
of er genoeg eten mee is voor onderweg.

Die andere wereld zie je bij Jezus.
Zo vertrouwd in de tempel, het huis van zijn Vader,
hij voelt zich zo op z’n plek, hij vergeet het leven van alledag.
Hij is even helemaal thuis in de wereld van God.
Twee werelden. Het gewone en het geloof.

We proberen die werelden natuurlijk ook te verbinden.
Want geloof is niet iets wat je kan verpakken,
in een container stoppen: dat is alleen voor de zondag.
Dat is niet eerlijk naar God toe. Hij heeft alle dagen gemaakt,
niet alleen de zondag.
Ik wil dus het verschil niet te groot maken.
Maar misschien is het wel een vraag voor je:
hoe neem je je geloof mee, de week in, het nieuwe jaar in?

We proberen ze te verbinden.
Door te bidden voor het eten, voor je dag.
Door je zorgen bij God te brengen.
Ruimte te maken om naar God te luisteren,
te midden van alle drukte van het leven van alle dag.
Soms lukt dat, maar dat staat ook wel onder spanning.

Lukas geeft hier meteen al een mooi beeld voor:
Want ze zijn samen onderweg, een pelgrimstocht. Een reis.
Van de dagelijkse wereld, naar even op–God–gericht zijn.
De wereld van maandag tot vrijdag is natuurlijk prima.
Maar ze reizen nu naar die andere wereld.
De wereld van God, de plek van God. Ze zijn op weg naar Jeruzalem.
Om het pesach–feest te vieren dat God bevrijdt.
Niet van je loonslaaf zijn, niet van je maandag tot vrijdag,
maar wel van dat het je beheersen kan.

Het is een hele reis.
Soms voel je dat er afstand zit tussen die twee werelden.
Die van God, en die van alledag.
Want we leven in twee werelden.

2. Dan wordt je niet altijd begrepen [2 ]
Je ziet het ook in het verhaal.
Jozef en Maria snappen Jezus niet. vs48
“Kind, wat heb je ons aangedaan?
Je vader en ik hebben met angst in het hart naar je gezocht.”
Best mooi eigenlijk he? je proeft hier moederlijke zorg.
Je had niet find–my op je telefoon,
om te kijken waar je familieleden zijn,
of apps om te kijken of er file is, of een bus uitgevallen.
Ze waren gewoon even hun kind kwijt.
En dan ben je bezorgd. Waar ben je toch?
Na drie dagen komt die emotie er uit, logisch: wat heb je ons aangedaan?!

Maar ook Jezus snapt zijn ouders niet. vs49
“Waarom hebt u naar me gezocht?
Wist u niet dat ik het huis van mijn vader moest zijn?”
De toon, is niet een verwijt, maar echte verbazing. Onbegrip.
Mama, je kent me toch? Dan snap je toch dat ik hier thuis ben?
Net als tussen de wetsleraren, doet Jezus niet grote uitspraken,
geen stoere stelling: luister maar goed, ik zal je vertellen hoe of het zit!
Nee, hij zegt wat hij wil zeggen, door middel van een vraag.
“Wist je het niet?”

De twee werelden botsen hier. zwart
Het feest is klaar, er moet weer gewerkt worden.
Je gaat terug naar je dorp en pakt de draad weer op.
De dienst is voorbij, de koffie is geschonken.
En het gaat niet meer over de dienst,
maar over de koetjes en kalfjes.
Maar voor Jezus kon het niet lang genoeg duren.
Hij blijft plakken. Is gretig om te leren.
Stelt vragen. Wil luisteren, naar de wetsleraren.
Het is een bescheiden opstelling.
Door het stellen van de goede vragen valt hij op.
Wat zouden de rabbi’s hebben gezegd?
Oeh, daar heb ik nog nooit over nagedacht.
Wat denk je zelf?
Jezus vraagt daar niet alleen, hij spreekt ook, geeft antwoorden.
Mensen zijn onder de indruk, staan versteld.
Hij laat zien dat hij wil luisteren naar het woord van God.
En tegelijk laat hij zijn omstanders luisteren,
naar het woord van God, want dat is wie hij is.

Maria en Jozef, snappen dat niet.
En zo kan ook op jouw werk, of sport, of school,
het geloof zo in het hokje van de zondag zijn opgeborgen,
dat als het eruit komt, het gewoon botst.
Je wordt niet begrepen, als je je thuis–voelt in het huis van God de vader.
Je wordt raar aangekeken, als je wil luisteren,
naar de normen en waarden die God me stelt.
Als je Jezus wil volgen, als dat is wie je bent.

We leven in twee werelden.
En dan wordt je niet altijd begrepen.

3. Jezus brengt beide werelden bij elkaar [3 ]
Hij is zelf een kind van twee werelden.
Jezus is en God en mens, Hij verbindt hemel en aarde.
Dus als iemand ons kan helpen, is hij het.

Dat doet hij hier, door gehoorzaam te zijn.
We zien Jezus hier luisteren, zich onderwerpen.
Eerlijk heeft Jezus zijn bezwaar aangegeven,
zijn gevoel laten spreken, niet uit de hoogte, of met verwijt:
Mama, je weet dat ik hier thuis ben toch? Daar is ruimte voor.
Maar dan luistert hij wel.
Knap is dat! Toch gehoorzaam zijn,
als het tegen je eigen gevoel ingaat.

En het is belangrijk om te zien,
dat Jezus niet kiest tussen: gehoorzaam–zijn aan God,
tegenover, gehoorzaam–zijn aan zijn ouders.
Dat moet je niet tegen elkaar uitspelen.
Het mooie is dat Jezus laat zien, dat ze eigenlijk hetzelfde zijn:
Hij luistert naar God, door zijn ouders te respecteren.
Hij luistert naar de Heer, door zijn ouders te volgen.
Want God had gezegd: “Toon eerbied voor uw vader en uw moeder.”
We brengen hemel en aarde bij elkaar,
als de aarde leert luisteren naar de hemel.
Jezus’ verlangen was om bezig te zijn met de dingen van zijn Vader.
Als kind wist hij al dat God zijn Vader was.
Die over alle dagen van de week gaat.

Dus je bent niet alleen bezig met de dingen van Onze Vader in de hemel
als je braaf alleen op catechisatie zit,
of trouw je bijbel leest en bid, super belangrijk natuurlijk,
maar dat gaat net zo goed in de timmermanswerkplaats,
op je werk, op school.

Want de wetten van God gaan niet alleen over de zondag,
maar over alle dagen, over het samenleven van jou en mij:
Doodt niet, haat niet, maak mensen ook niet mond–dood,
maar laat ze leven, opleven, doe ze recht. Heb ze lief.
Zie mensen niet als een object voor jouw genot, of jouw winst
profiteer niet ten koste van anderen.
profiteer ook niet van de leugen, maar wees eerlijk.
En houd je hart een beetje op orde en in toom,
laat je niet meeslepen in je verlangens.

Juist als je Gods woorden van de wet op je laat inwerken,
dan voel je vaak die spanning. Want we willen het niet altijd.
We leven echt in twee werelden,
soms verscheurd, vaak niet begrepen.
Maar Jezus brengt de werelden samen in gehoorzaamheid.

4. Vertrouwen maakt luisteren veilig. [4 ]
Je ziet het terug bij Jezus: vertrouwen op zijn ouders, op God.
Dat is een vertrouwen wat je als kind al heel vroeg leert.
een basis–vertrouwen, dat je op papa en mama aan kan.
Ze maken het veilig voor je, er is eten, drinken,
warmte, schone kleren, liefde als je het nodig hebt.
Als je dát weet, dan durf je het aan om te luisteren.

Paulus zegt ergens: Col.3:20,21
“Kinderen, gehoorzaam je ouders in alles,
want dat is de wil van de Heer.” Maar ook:
“Vaders, vit niet op uw kinderen, want dat maakt ze moedeloos.”
Alsof hij zegt: maak het ze ook niet moeilijk om luisteren.
Hou het veilig.
Dat volgen in alles, moet niet autoritair klinken.
En het is soms nodig om te zeggen dat er grenzen zijn.
Als je ouders kwaad doen; dat is het navolgen niet waard.
God vraagt geen blinde gehoorzaamheid.
Je moet niet meegaan als het fout is, als het niet veilig is.
Spreuken zegt dat zo, en we lazen het vanmorgen al als wet:
“Wijk alleen uit voor het kwaad.” Spr.4:27b
Paulus geeft zowel grenzen aan kinderen, als aan ouders.
Jezus laat in dit verhaal zien, dat het hem lukt om te luisteren.
Hij vertrouwt op zijn ouders, en op God.
Hij eert zijn ouders, en zo, zijn vader in de hemel. weg

Ik hoop dat je ook dat basis–vertrouwen in God hebt.
Want hij is te vertrouwen.
Als je dat weet, dan durf je te luisteren,
ook als hij iets vraagt wat niet fijn is.
En wat het veilig maakt, is dat Jezus dat ook zelf begrijpt.
Dat Jezus het vóór doet, maakt het voor mij veiliger,
als God iets van me vraagt wat ik moeilijk vindt.
Hij snapt het, begrijpt hoe het voelt.
En toch vraagt hij het. Vertrouw me maar.

Weer voelen we die twee werelden: de wereld van mensen en die van God.
We snappen niet altijd hoe, maar Jezus verbindt beide werelden.
En Ik vertrouw hem; vertrouwen maakt luisteren veilig.

5. Dan hoef je dus niet alles te begrijpen. [5 ]
Jezus zegt ergens dat je moet worden als een kind.
En dit is het enige kinderverhaal van Jezus.
Hij doet het ons dus eigenlijk voor, hoe je kind moet zijn.
Daarvoor hoef je het niet eerst te snappen.
Worden als een kind is ook je hoofd buigen.
“Niet wat ik wil, maar uw wil geschiedde.”

Je kan wel zeggen dat het veilig is.
Toch vinden we het soms nog steeds moeilijk:
echt vertrouwen, aanvaarden, gehoorzamen.
He? Luisteren is vaak ook helemaal niet aantrekkelijk:
het voelt zo braaf, roept weerstand op, waar je niet aan wil.
De behoefte van mensen is eerder juist het spektakel.
Mensen willen liever flashy kinderverhalen over Jezus.
En ze zijn bedacht hoor, buiten de bijbel.
Want het is natuurlijk best interessant: Hoe zou Jezus zijn geweest?
Hoe ben je eigenlijk kind, als je God bent?

Als de fantasie erop los gaat krijg je verhalen
waar Jezus van klei duiven maakt,
er in blaast, en ze vliegen levend weg.
Of een ander verhaal, waar een vriendje van het dak valt,
dood of gewond, maar Jezus maakt hem weer levend.

Super spectaculair, en ook gewoon niet waar.
Je vindt het in de koran, of in apocriefe boeken.
Het is denk ik een behoefte, een menselijk verlangen,
om te begrijpen, te fantaseren, grip te krijgen
op hoe de machtige God zich zou hebben gedragen als kind.
Maar het laat alleen maar onze behoefte zien,
een projectie van eigen verlangens; geen goed beeld van God.
Dit soort dingen staan dus juist niet in de bijbel.

Wij moeten echt leren luisteren naar dit enige kinderverhaal.
We weten en begrijpen niet méér, dan wat de bijbel ons aanreikt.
Het gehoorzaam luisteren van Jezus
dát is het voorbeeld dat het waard is, om beschreven te worden.
En het vraagt van ons dus om te worden als een kind.
En dan is het OK, als je niet alles begrijpt.

Als Jezus dan het voorbeeld is, van luisteren,
ook als je het niet begrijpt –
let er dan op dat Maria het voorbeeld is, die dat als eerste oppikt.
Want wat denk je: Begrijpt ze het nou?
Ik geloof er niets van.
Net als de omstanders is ze verwonderd.
Wat een bijzonder jong is het toch. Dit is toch niet normaal?!
Maar wat doet Maria?
Ze blijft denken en doordenken, wat het nou betekent.
Zij bewaart alles wat er met hem gebeurde in haar hart.
Ze laat zien dat je het niet meteen hoeft te begrijpen,
om het wel tot je door te laten dringen.

We leven in twee werelden, je wordt dan niet altijd geaccepteerd.
Jezus brengt beide werelden bij elkaar, en laat zien:
dat het veilig is, dan hoef je niet alles te begrijpen,
om toch te luisteren.

6. En God laat ons dan groeien [6 ]
Het is hoe dit kinderverhaal door Lukas wordt afgerond.
Als een pagina uit Jezus’ groeiboek. En het laat zien: God laat je groeien.

Je ziet het in vers 52: vs52
“Jezus groeide verder op, en zijn wijsheid nam nog toe.
Hij kwam steeds meer in de gunst bij God en de mensen.”
De oude bijbel vertaling had:
“En Jezus nam toe in wijsheid en grootte
en genade bij God en mensen.”
Je ziet hier 4 dingen.
Hij werd slimmer en verstandiger, Jezus leerde.
Hij werd langer en zwaarder en sterker en ouder.
Maar hij kreeg ook meer genade, van beide werelden.
Genade bij God, en genade bij mensen.
Hemel en aarde ging steeds meer van die jongen houden.

Bijzonder, dat Hij, die God is: oneindig, onmeetbaar, alwetend,
dat hij groeit. Dat de almachtige spierballen krijgt.
Hij is net zo afhankelijk van groei als ieder mens.
Ik vind het zo mooi dat God hier die groei geeft.
Vanuit de andere wereld, is er vooruitgang hier.
Zowel in je dagelijks leven, als in je geloof,
dat is niet mijn prestatie, maar God wil dat geven.
Doordat Jezus de twee werelden verbindt,
kan God zijn groei hier op aarde aan je kwijt.
En zo wordt dit verhaal dus ook voor jou en mij.
Ook wij zullen toenemen, in wijsheid en in grootte,
als je Jezus’ weg van gehoorzaamheid volgt.

Deze mooie wereld van God, waar zijn liefde en genade groeit,
is niet automatisch onze wereld.
Soms moeten we er naar zoeken, snappen we het niet.
Het is een kunst om te groeien in vertrouwen.
Als kind van God mag je dat leren, Hij zal het waar maken.

En als je toch een niet–braaf, een opstandig verhaal wil,
let er op dat het drie dagen zoeken was, voor Jezus gevonden werd.
drie dagen, voordat Jezus weer in beeld is.
De verbinding met de wereld van God is soms zoek,
gaat verloren in het gedruis van alle dag.
En soms kom je daar pas halverwege je reis achter.
Maar Hij laat zich ook vinden, en gaat weer met je mee jouw leven in.
Dat is een detail, om te bewaren in je hart.
Niet om te begrijpen, maar om je te verwonderen.
Zijn liefde wordt in mij opgewekt, mijn dode geloof wordt opgewekt.
Dit is groei die God zal geven.
Dat is dus niet de wereld van mijn verantwoordelijkheid
en hard moeten werken alleen, maar ook van kinderlijke vrijheid,
van spelen binnen de veilige grenzen van Gods goede wetten.
En vertrouwen, dat ook als we vlekken maken,
God ons sneeuwwit wil maken: je mag groeien in genade.

Dan leven we ons leven,
in deze wereld én in het koninkrijk van God.
Ook al wordt je niet begrepen,
Jezus brengt alles bij elkaar. Ook mij en mijn gehoorzaamheid.
Het is veilig, ook als ik niet alles begrijp.
God zal ons laten groeien.
Hij laat genade groeien, in jou en in mij.
Het is het beste van twee werelden.

Amen